«زنان و جستوجوی نان در جادههای بیپایان» /«قصه زنانی که سهمشان تنها کار سخت نیست»
✍️ دکتر زهرا نجاتیمجد، پژوهشگر مسائل اجتماعی
داستان محرومیت، امید و مقاومت زنان دلفان، روایت زنانی است که هر روز راهی مزارع و کارگاههای شهرهای اطراف میشوند تا با زحمت، نان بر سفرهی خانواده بیاورند. این سفر اجباری، انتخابی آزاد نیست،
بلکه پاسخی است به بحرانهای عمیق ریشهدار در ساختارهای نابرابر، محدودیتهای تاریخی و فرهنگی دلفان؛ جایی که فرصتهای شغلی پایدار، آموزش مناسب و حمایت اجتماعی، بهشدت کم است.
این زنان در حاشیه نادیدهگرفتهی جامعه، با مسئولیتهای خانگی و اقتصادی همزمان دست و پنجه نرم میکنند؛ مادر، همسر و کارگر بودن را با هم تجربه میکنند، بیآنکه امنیت شغلی یا شرایط کاری انسانی داشته باشند. غریبی از خانه، فشار روانی ناشی از تبعیض جنسیتی و نگاههای سنتی، فاصلههای بزرگی در روابط اجتماعیشان ایجاد کرده است؛ شکافهایی که گاهی خاموش و گاهی بلند فریاد شدهاند.
بحران اشتغال زنان دلفان، نمادی از ناکامی در توسعهی انسانی و عدالت اجتماعی منطقه است. وقتی زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی ظرفیت بهرهبرداری از استعداد زنان را فراهم نمیکند، جامعه بخش مهمی از توان حیاتی خود را از دست میدهد و چرخه فقر تداوم مییابد.
بسیاری از زنان بهدلیل کمبود مشاغل پایدار، نبود آموزش مهارتی و نبود سرمایهی اولیه، ناچارند در مزارع اطراف کار کنند. این وضعیت، محصول ترکیب معیوب اقتصاد و فرهنگ منطقه است که زنان را به سمت مشاغل سخت و کمدستمزد سوق داده، در حالی که فرصتهای محلی مناسب برایشان مهیا نیست. ضعف در توسعهی متوازن، کمبود حمایت اجتماعی و محدودیتهای جنسیتی، آسیبپذیری آنان را بیشتر کرده است.
زنان دلفان با چشمانی پرامید و دستانی خسته، زمین را درو میکنند بیآنکه سهمی از امنیت شغلی یا آرامش روانی داشته باشند. روایت آنان داستان مهاجرت اجباری اقتصادی است با پیامدهایی چون فروپاشی خانواده، دوری از فرزندان و تحقیر شغلی. در پشت این رنجها، مسئله تنها «کار» نیست؛ «آزادی انتخاب» و «حمایت» هم مطرح است. جامعه زمانی سالم میماند که زنان بتوانند در محیطی امن و با کرامت کار کنند.
در کنار فقر اقتصادی، آموزش ناکافی، ضعف حمایت نهادهای دولتی و تعصبات فرهنگی، زنجیری بر گردن نیاز انسانی به اشتغال انداخته است. محدودیت فرصتهای رشد محلی، فشار روانی و اجتماعی را تشدید کرده و زنان را واداشته است بین معیشت و همراهی با خانواده، یکی را قربانی کنند.
راه حل، تحولی چندبعدی میخواهد؛ از تغییر نگرشهای اجتماعی تا سیاستگذاریهای دقیق. گامهای عملی شامل: ایجاد فرصتهای شغلی پایدار در دلفان با تمرکز بر صنایع کوچک و مشاغل محلی، توسعه آموزشهای فنی و مهارتی متناسب با بازار کار، تقویت نهادهای حمایتی برای کاهش آسیب مهاجرت کاری، و ترویج فرهنگ پذیرش نقش اقتصادی زنان.
ارتقای صنایع کوچک خانگی، کشاورزی هوشمند و خدمات متناسب با توان زنان دلفان، میتواند راهی برای کاهش وابستگی به مشاغل سخت باشد. برگزاری دورههای مهارتی با رویکرد فرهنگی بومی، اعتمادبهنفس زنان را بالا میبرد. تشکیل نهادهای حمایتی قوی برای حفظ امنیت روانی و بدنی آنان، و فرهنگسازی درباره اهمیت کار زنان، در کاهش تبعیض جنسیتی اثرگذار است.
توسعهی کسبوکارهای محلی و خانگی، دسترسی آسانتر به وام کمبهره و بیمه، و ایجاد شبکههای همکاری و بازار مشترک زنان شاغل، میتواند به توانمندسازی کمک کند. افزایش قدرت چانهزنی، ارتقای پذیرش اجتماعی کار زنان، و فشار بر مسئولان برای تدوین برنامههای مشخص با محوریت توانمندسازی، چرخه فقر و مهاجرت اجباری را متوقف خواهد کرد.
اجرای این گامها، علاوه بر کاهش سختی کار و مهاجرت زنان، باعث پایداری اقتصادی خانوادهها و توسعه متوازن منطقهای میشود. اما بدون چنین اصلاحاتی، تجربه زنان دلفان همچنان روایت محرومیت و سرخوردگی خواهد ماند.
با این حال، اگر صدای تلاش آنان همراه با حمایت اجتماعی شنیده شود، میتواند نسیمی دگرگونکننده باشد که جامعه را به سوی عدالت و برابری سوق میدهد. این صدا، سزاوار پاسخ است؛ با نان، با فرصت و با کرامت.
انتهای پیام/
