فرصتی برای خروج از بحران فعلی نظام سلامت/اجرای سلامت خانواده و نظام ارجاع
✍🏻 یوسفرضا جهانیان – رئیس شبکه بهداشت و درمان دلفان
✍🏻 اکرم رشیدی – کارشناس آموزش سلامت مرکز بهداشت دلفان
– از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت؛ اجرای برنامه سلامت خانواده و نظام ارجاع، کانون تلاشهای جهانی برای بهبود کیفیت، هزینه-اثر بخشی و عدالت در نظام سلامت است. این برنامه یک راهبردی جهانی است که برای برطرف کردن مشکلات حوزه سلامت تعریف شده است. تا با تبدیل سیستم درماننگر به یک نظام سلامتمحور، به افزایش کیفیت در سلامت منجر شود. در واقع برنامه سلامت خانواده و نظام ارجاع قصد دارد با حاکم کردن نظامی واحد، اقتصاد سلامت را اصلاح کند. در این طرح، سلامت نگری به عنوان محور فعالیت های تیم سلامت تعیین شده که هدف کلی طرح حفظ و ارتقای سلامت جامعه و ارائه خدمات سلامت، فارغ از سن، جنس، نژاد، قومیت و ….. است.
یکی از موضوعات مهم در برنامه سلامت خانواده و نظام ارجاع کیفیت ارتباط بیمار با مراقبین سلامت، پزشک و به معنی گسترده تر ارتباط خدمت گیرنده با ارائه کننده خدمت است. ارتباط صحیح و موثر بین تیم سلامت و خدمت گیرندگان می تواند به ایجاد اعتماد و امنیت روانی منجر شود، که در فرآیند بهبود بیماران نقش بسیار مهمی دارد.اجرای صحیح سلامت خانواده و نظام ارجاع با به حداقل رساندن رابطه مالی مستقیم پزشک و بیمار، تداوم و پیگیری مراقبت از خدمت گیرنده و مشارکت دادن بیمار در تصمیمات درمانی می تواند در بهبود و تبلور رابطه اعتماد بخش تیم سلامت و بیمار نقش مهمی داشته باشد. تیم سلامت در صورت بیماری یا حوادث ناگوار در کنار فرد و خانواده قرار دارد و خدمات مشاوره ای و درمانی را برای همهی اعضای خانواده ارائه و در صورت نیاز، بیمار را به پزشکان یا مشاوران مرتبط ارجاع می دهد و پزشک متخصص یا مشاور نتیجه اقدامات انجام شده را به تیم سلامت اعلام می نماید. در ارتباط بین تیم سلامت خانواده و بیمار، تصمیمات بر اساس نگاه جامع به نیاز بیمار است و محدود به رفع گذرای شکایت و علت مراجعه نخواهد بود.
وقتی یک پزشک در طول زمان در جریان اطلاعات سلامت خدمت گیرندگان خود باشد، به دلیل اطلاعات کامل تر از سوابق خانوادگی، پزشکی و دارویی فرد، می تواند در مورد نیازهای سلامتی و درمانی او تصمیمات دقیق تر از سایر افراد خارج از نظام ارجاع اتخاذ نماید.
– پرونده الکترونیک چیست؟
برای هر فرد هنگام مراجعه به پایگاه، خانه بهداشت و یا مرکز خدمات جامع سلامت، پرونده الکترونیکی تشکیل میشود که تمام اطلاعات بیمار اعم از انجام ویزیت، علائم حیاتی، سابقه درمانی، نسخهنویسی و نتایج آزمایشات ثبت میگردد و فقط افراد مجاز (مراقبین سلامت، پزشکان، کارشناسان ذیربط) میتوانند به آن دسترسی داشته باشند و در روند درمان بیمار تصمیمگیری کنند.
– پزشک خانواده کیست؟
پزشک عمومی است که با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی، جنسیتی و اجتماعی، خدمات حوزه سلامت را به افراد تحت پوششِ خود ارائه دهد و در صورت نیاز و حاد بودن مشکل بیمار، او را به مراکز درمانی و یا پزشکان متخصص ارجاع دهد.
به طور کلی برنامه سلامت خانواده و نظام ارجاع هدفی والاتر از درمان بیماریها دارد. اهداف برنامه شامل : ترویج سبک زندگی سالم، خود مراقبتی و فرهنگ سلامت، جامعنگری و جامعهنگری و ارتقای سلامت فرد، خانواده و جامعه، پیشگیری از بیماریهای شایع مهم بر اساس نیاز فرد و شناسایی زود هنگام بیماری ها( ترجیحا قبل از علامت دار شدن)، درمان بیماریها و تسهیل دسترسی به خدمات مورد نیاز افراد به شکل مقرون به صرفه برای همه افراد، ارائه خدمات بر اساس نیازسنجیِ سلامت فرد، خانواده و جامعه با بهره گیری از مشاوره سایر رشته های پزشکی و خدمات سلامت و نه صرفا تعدادی بسته خدمتی، جلو گیری از مراجعات مکرر و بدو نتیجهی بیمار به پزشکان مختلف، پرهیز از هدر رفت منابع و مصرف بیرویهی دارو به علت مراجعات متعدد و بیهدف و افزایش فرزندآوری، حفظ و ارتقای جوانی جمعیت
– نظام ارجاع چیست؟
نوعی خدمات بهداشتی-درمانیِ ارائه شده توسط نظام سلامت هست که در آن بیماران باید طبق سلسله مراتب و سطحبندی مشخص به مراکز درمانی موردنظر مراجعه کنند که در مرحله اول باید به شخصی به نام مراقب سلامت مراجعه نمایند.
– خدمات و سطوح نظام ارجاع:
سطح ۱ :
خدمات بهداشتی، پیشگیرانه، مراقبتی و درمانی اولیه مشخص، ثبت اطلاعات در پرونده سلامت و اجرای برنامه های آموزشی است که برای افراد و جامعه در مراکز خدمات جامع سلامت و خانههای بهداشت صورت میگیرد. این سطح اولین ارتباط فرد مراجعهکننده با تیم سلامت می باشد.
سطح ۲ :
خدمات تشخیصی و درمانی تخصصی و فوقتخصصی اعم از کلینیک و پاراکلینیک در حوزه سرپایی. این سطح اولین مرحله شروع ارجاع در نظام سلامت و بهداشت است.
سطح ۳ :
خدمات تشخیصی و درمانی تخصصی و فوق تخصصی اعم اعم از کلینیک و پاراکلینیک در حوزه بستری می باشد.
انتهای پیام/
